Badanie PARP i Uniwersytetu Jagiellońskiego Sztuczna inteligencja w firmach: gotowość do adopcji, kompetencje i potrzeby, pokazuje, że skala wykorzystania AI rośnie szybciej niż mechanizmy pozwalające firmom nad nim zapanować.

Według badania, 64% polskich przedsiębiorstw korzysta z darmowych, ogólnodostępnych narzędzi AI. Jednocześnie tylko 38% firm deklaruje posiadanie polityki określającej zasady przekazywania danych do takich narzędzi. Oznacza to wyraźną lukę między tempem eksperymentowania ze sztuczną inteligencją a przygotowaniem organizacji do zarządzania związanym z tym ryzykiem.

AI wdrażane oddolnie

W części przedsiębiorstw pierwsze zastosowania AI pojawiają się bez wcześniejszej strategii na poziomie całej organizacji. Pracownicy wykorzystują narzędzia sztucznej inteligencji m.in. do przygotowywania ofert, analizowania dokumentów czy tworzenia ich podsumowań. Z punktu widzenia użytkownika jest to przede wszystkim sposób na oszczędność czasu. Dla firmy oznacza jednak pojawienie się kolejnego zewnętrznego systemu, do którego mogą trafiać informacje biznesowe.

PARP wskazuje, że tylko 32% przedsiębiorstw korzystających z AI lub rozważających jej wdrożenie prowadzi działania albo przygotowuje plany strategiczne obejmujące tę technologię. W 2025 roku trzy na dziesięć firm z tej grupy przeznaczyły część budżetu na projekty związane z AI, a w 2026 roku planuje to zrobić 35%.

Najważniejszym motywem korzystania ze sztucznej inteligencji jest przy tym oszczędność czasu. Wskazało ją 55% badanych przedsiębiorstw, które już wykorzystują AI, planują jej wdrożenie lub dostrzegają jej potencjał. Wśród pozostałych powodów znalazły się m.in.: ograniczanie liczby błędów, lepsze dopasowanie usług do potrzeb klientów oraz poprawa jakości produktów i usług.

Problemem nie samo AI, lecz dane

Ryzyko pojawia się w momencie, gdy pracownik przekazuje zewnętrznemu narzędziu informacje, które nie powinny opuszczać firmowego środowiska. Mogą to być dane klientów, fragmenty umów, informacje finansowe, szczegóły ofert, kod źródłowy czy dokumenty dotyczące wewnętrznych decyzji.

Jeżeli dane trafiają do narzędzia, którego firma wcześniej nie oceniła i nie zatwierdziła, organizacja może nie wiedzieć, gdzie są one przetwarzane, jak długo pozostają przechowywane ani w jaki sposób dostawca wykorzystuje je w dalszym działaniu usługi. Dlatego kwestia bezpieczeństwa AI jest w dużej mierze problemem zarządzania danymi i dostępem do narzędzi.

Potwierdza to badanie Veeam. Tylko 48% liderów technicznych uważa, że ma pełny obraz sposobu wykorzystywania AI w organizacji, podczas gdy wśród prezesów odsetek ten wynosi 65%. Jednocześnie tylko 28% badanych przedsiębiorstw ma pewność, że potrafi wykrywać systemy AI działające poza zatwierdzonymi procesami.

Shadow AI rośnie poza firmowymi zasadami

Szczególnym wyzwaniem jest tzw. shadow AI, czyli korzystanie z narzędzi sztucznej inteligencji bez formalnej zgody organizacji. Według badania Veeam zjawisko to występuje w 95% badanych firm, a 93% z nich postrzega je jako istotne ryzyko. Jednocześnie tylko co czwarta firma zapewnia pracownikom dostęp do zaakceptowanych narzędzi AI.

Konsekwencje nie muszą oznaczać bezpośredniego cyberataku. Problemem może być samo ujawnienie poufnych informacji, wykorzystanie nieaktualnych danych, oparcie decyzji biznesowej na błędnej odpowiedzi AI czy przygotowanie dokumentu, którego pochodzenia i źródeł firma nie jest później w stanie odtworzyć.

Oddolne wykorzystanie AI pokazuje więc zarówno inicjatywę pracowników, jak i niedopasowanie firmowych procedur do tempa zmian technologicznych. Organizacja może mieć formalną politykę dotyczącą AI, a jednocześnie nie wiedzieć, z jakich narzędzi faktycznie korzystają poszczególne zespoły.

Potrzebny jest nadzór, a nie tylko polityka AI

Wdrożenie zasad korzystania ze sztucznej inteligencji nie rozwiązuje problemu, jeśli firma nie ma wiedzy o rzeczywistym wykorzystaniu tych narzędzi, podkreślają eksperci Veeam. Potrzebne są również mechanizmy pozwalające identyfikować wykorzystywane rozwiązania, kontrolować przepływ danych oraz określać odpowiedzialność za sposób użycia AI i rezultaty jej działania.

W miarę przechodzenia od eksperymentów do zastosowań mających znaczenie dla działalności przedsiębiorstwa coraz ważniejsze stają się: jakość i pochodzenie danych, bezpieczeństwo systemów oraz możliwość monitorowania procesów wykorzystujących AI.

Dla firm oznacza to zmianę podejścia: zamiast traktować sztuczną inteligencję wyłącznie jako narzędzie zwiększające produktywność, trzeba uwzględnić ją również w zarządzaniu danymi, bezpieczeństwie i odpowiedzialności za decyzje. Dopiero wtedy oddolne eksperymenty pracowników mogą zostać przekształcone w kontrolowane i skalowalne wykorzystanie AI.

Źródło danych: PARP i Uniwersytet Jagielloński oraz Veeam. Badanie PARP przeprowadzono od czerwca do września 2025 roku wśród 1822 przedstawicieli przedsiębiorstw. Badanie Veeam objęło 600 przedstawicieli kadry zarządzającej z Ameryki Północnej, Europy oraz regionu Azji i Pacyfiku i zostało przeprowadzone w marcu i kwietniu 2026 roku.

(grafika tytułowa – źr. materiały prasowe, Veeam)

Artykuł Pracownicy korzystają z narzędzi AI poza kontrolą organizacji pochodzi z serwisu IT-Filolog.

Historia firmy rozpoczęła się w Berlinie w 1986 r. Od tamtej pory FRITZ! konsekwentnie rozwija własne rozwiązania sieciowe – od pierwszych kart komunikacyjnych, przez kultowy już FRITZ!Box, aż po nowoczesne urządzenia dla sieci światłowodowych, systemy Mesh Wi-Fi oraz rozwiązania Smart Home.

W 1995 r. firma wprowadziła na rynek FRITZ!Card, który radykalnie uprościł dostęp do komunikacji cyfrowej w domu i w pracy. W 2004 r. pojawił się FRITZ!Box, jedno urządzenie połączyło modem, router Wi-Fi, centralkę telefoniczną, a z czasem także smart home, trwale kształtując sieć domową. W kolejnych latach FRITZ! dalej rozwijał portfolio produktów dla idei połączonego domu: FRITZ!Repeater i rozwiązania Mesh zapewniające stabilne Wi-Fi w całym domu, produkty FRITZ! Smart Home do zastosowań w inteligentnym domu oraz modele FRITZ!Box do łączy światłowodowych.

Dziś na świecie pracuje ponad 25 mln routerów FRITZ!Box, a marka obecna jest w ponad 40 krajach. Producent podkreśla, że projektowanie oprogramowania i rozwój produktów nadal odbywają się w Berlinie, a produkcja pozostaje w Europie: Developed in Berlin. Made in Europe. To podejście wpisuje się w coraz silniejszy trend wzmacniania europejskiego ekosystemu technologicznego.

Router jako element cyberbezpieczeństwa

Jeszcze niedawno bezpieczeństwo cyfrowe kojarzyło się głównie z ochroną komputerów czy smartfonów. Obecnie pierwszą linią obrony coraz częściej staje się właśnie domowa sieć.

Router odpowiada nie tylko za przesyłanie danych, ale również za zabezpieczenie komunikacji wszystkich urządzeń podłączonych do internetu – od laptopów i telefonów po telewizory, kamery monitoringu czy urządzenia IoT. Przy wyborze urządzeń duże znaczenie mają: regularne aktualizacje oprogramowania, zgodność z otwartymi standardami, szybkie reagowanie na nowe zagrożenia oraz długoletnie wsparcie producenta.

Suwerenność cyfrowa zaczyna się w domu

Pojęcie Digital Sovereignty jeszcze kilka lat temu funkcjonowało głównie w dokumentach Komisji Europejskiej. Dzisiaj staje się jednym z filarów europejskiej polityki technologicznej.

Europa inwestuje w rozwój własnych centrów danych, infrastruktury chmurowej, półprzewodników, sztucznej inteligencji oraz bezpiecznych sieci telekomunikacyjnych. Jednocześnie rośnie znaczenie producentów rozwijających technologie zgodnie z europejskimi standardami ochrony danych i cyberbezpieczeństwa.

FRITZ! od lat angażuje się w rozwój otwartych standardów oraz inicjatyw wspierających swobodę wyboru urządzeń końcowych i bezpieczeństwo sieci domowych (SAFENet Alliance). Firma uczestniczy również w pracach organizacji rozwijających standardy telekomunikacyjne (Broadband Forum i Wi-Fi Alliance) i bezpieczeństwa cyfrowego.

AI, IoT i nowe wyzwania dla sieci

Rozwój sztucznej inteligencji powoduje gwałtowny wzrost liczby urządzeń korzystających z sieci lokalnych.

Kamery analizujące obraz, inteligentne asystenty, systemy automatyki budynkowej czy urządzenia Smart Home generują coraz większy ruch sieciowy i wymagają stabilnego oraz bezpiecznego połączenia.

To oznacza, że jakość infrastruktury sieciowej przestaje być jedynie kwestią komfortu użytkownika. Staje się elementem odporności cyfrowej zarówno gospodarstw domowych, jak i małych przedsiębiorstw.

Europejska odpowiedź na globalne wyzwania

W ostatnich latach dyskusja o cyfrowej niezależności nabrała nowego znaczenia. Rosnące napięcia geopolityczne, rozwój AI oraz potrzeba ochrony danych sprawiają, że Europa coraz wyraźniej stawia na własne kompetencje technologiczne.

Nie oznacza to zamykania się na świat, lecz budowanie ekosystemu opartego na transparentności, interoperacyjności oraz wysokich standardach bezpieczeństwa.

Marki rozwijające swoje rozwiązania w Europie wpisują się w ten kierunek, pokazując, że innowacyjność może iść w parze z odpowiedzialnością oraz długofalowym wsparciem użytkowników.

FRITZ! świętuje 40-lecie

Jubileusz 40-lecia FRITZ! przypomina, jak bardzo zmieniła się rola infrastruktury sieciowej. W świecie opartym na usługach cyfrowych, AI i urządzeniach IoT od jakości oraz bezpieczeństwa sieci zależy dziś znacznie więcej niż tylko komfort korzystania z internetu. Dlatego dyskusja o europejskiej suwerenności cyfrowej coraz częściej dotyczy nie tylko centrów danych czy chmury obliczeniowej, ale również technologii, które stanowią fundament codziennej łączności.

FRITZ! traktuje swoje 40-lecie jako okazję do świętowania przez cały rok wspólnie z klientami, partnerami handlowymi oraz pracownikami. Na stronie fritz.com/40-years oraz w kanałach społecznościowych prowadzone są działania towarzyszące: konkursy, akcje rabatowe i oferty jubileuszowe skierowane bezpośrednio do społeczności FRITZ!. Jednym z najważniejszych punktów roku jubileuszowego będzie obecność FRITZ! na tegorocznych targach IFA w Berlinie.

(grafika tytułowa – źr. FRITZ!)

Artykuł 40 lat FRITZ! – europejska suwerenność cyfrowa zaczyna się od bezpiecznej sieci pochodzi z serwisu IT-Filolog.

Rosnące napięcia geopolityczne, dynamiczny rozwój AI oraz gwałtownie zwiększające się zapotrzebowanie na moc obliczeniową powodują, że cyfrowa niezależność przestaje być wyłącznie ambitnym celem politycznym. Coraz częściej staje się warunkiem stabilnego funkcjonowania państw.

Dane zasobem strategicznym

Autorzy raportu zwracają uwagę, że rozwój sztucznej inteligencji radykalnie zwiększył znaczenie danych. Modele AI są szkolone na coraz większych zbiorach informacji, obejmujących również dane wrażliwe. Jednocześnie obowiązujące przepisy, takie jak amerykański Cloud Act, umożliwiają dostęp do danych przechowywanych przez amerykańskich dostawców chmury, nawet jeśli fizycznie znajdują się one poza granicami USA.

To właśnie dlatego wiele państw i organizacji inwestuje dziś we własne centra danych, krajowe platformy chmurowe oraz rozwój lokalnych kompetencji w obszarze AI.

Energia – fundament cyfrowej niezależności

W raporcie podkreślono znaczenie roli energii elektrycznej. Centra danych stanowią podstawę działania usług chmurowych, systemów sztucznej inteligencji oraz administracji cyfrowej, a ich zapotrzebowanie na energię stale rośnie.

GlobalData, powołując się na prognozy Międzynarodowej Agencji Energetycznej, wskazuje, że globalne zużycie energii przez centra danych może wzrosnąć z 269 TWh w 2020 r. do niemal 1 200 TWh w 2035 r. Oznacza to ponad czterokrotny wzrost zapotrzebowania.

Jeżeli kraj nie będzie w stanie zapewnić odpowiednich zasobów energetycznych, rozwój infrastruktury AI i usług cyfrowych może zostać przeniesiony do innych państw dysponujących tańszą i bardziej dostępną energią.

Pięć filarów suwerenności cyfrowej

Według GlobalData skuteczna strategia budowania suwerenności cyfrowej powinna opierać się na pięciu obszarach:

• stabilnej infrastrukturze energetycznej,
• nowoczesnych sieciach światłowodowych,
• krajowych kompetencjach w zakresie AI,
• bezpiecznych łańcuchach dostaw półprzewodników,
• wdrażaniu kryptografii postkwantowej.

Eksperci podkreślają, że mniejsze gospodarki nie muszą osiągać pełnej samowystarczalności we wszystkich obszarach. Znacznie ważniejsze jest skoncentrowanie inwestycji tam, gdzie mogą one przynieść największą przewagę strategiczną.

Nadchodzi era kryptografii postkwantowej

Analitycy w raporcie ostrzegają również przed zagrożeniem, jakie niesie rozwój komputerów kwantowych. Już około 2030 r. mogą one zacząć przełamywać obecnie stosowane mechanizmy szyfrowania.

Niebezpieczeństwo nie dotyczy wyłącznie przyszłości. Coraz częściej mówi się o strategii harvest now, decrypt later, polegającej na przechwytywaniu zaszyfrowanych danych już dziś z zamiarem ich odszyfrowania w momencie, gdy odpowiednio wydajne komputery kwantowe staną się powszechnie dostępne.

Dlatego migracja do kryptografii odpornej na ataki kwantowe staje się jednym z kluczowych elementów długofalowego bezpieczeństwa cyfrowego.

Suwerenność cyfrowa to inwestycja w przyszłość

Cyfrowa transformacja nie dotyczy już wyłącznie wdrażania nowych technologii. Coraz większego znaczenia nabiera pytanie, kto kontroluje dane, infrastrukturę, energię oraz technologie umożliwiające ich przetwarzanie.

W praktyce oznacza to, że suwerenność cyfrowa staje się jednym z najważniejszych wyzwań dla administracji publicznej, operatorów infrastruktury krytycznej oraz przedsiębiorstw budujących swoją przewagę konkurencyjną w gospodarce opartej na danych. W kolejnych latach inwestycje w centra danych, energetykę, półprzewodniki i kryptografię postkwantową będą decydowały nie tylko o rozwoju AI, ale również o bezpieczeństwie całych państw.

(grafika tytułowa wygenerowana przez ChatGPT)

Artykuł Suwerenność cyfrowa strategicznym wyzwaniem. AI, energia i centra danych to nowe filary bezpieczeństwa pochodzi z serwisu IT-Filolog.