Dynamiczny rozwój chmury obliczeniowej i gwałtowny wzrost znaczenia sztucznej inteligencji sprawiają, że infrastruktura data center przestaje być jedynie zapleczem IT. Staje się fundamentem nowoczesnej gospodarki – porównywalnym z sieciami energetycznymi czy transportowymi.

Punkt zwrotny

Lata 2025–2026 można uznać za moment strukturalnego przełomu. Popyt na moc obliczeniową rośnie szybciej niż kiedykolwiek wcześniej, napędzany przez rozwój chmury, cyfryzację przedsiębiorstw oraz eksplozję zastosowań AI. Jednocześnie po raz pierwszy głównym ograniczeniem przestaje być kapitał czy zainteresowanie klientów, a stają się nim dostępność energii, przepustowość sieci elektroenergetycznych oraz złożoność procesów administracyjnych.

W efekcie centra danych przestają być postrzegane jako „nieruchomości cyfrowe”, a zaczynają funkcjonować jako infrastruktura krytyczna – kluczowa zarówno dla wzrostu gospodarczego, jak i bezpieczeństwa państw oraz całej Unii Europejskiej.

Skala i tempo wzrostu

Rozwój rynku jest bezprecedensowy. Według raportu „Stan europejskich centrów danych 2026” moc data center na Starym Kontynencie wzrosła z około 10,5 GW w 2023 r. do niemal 14,8 GW pod koniec 2025 r., co oznacza średnioroczne tempo wzrostu na poziomie około 20%. Prognozy wskazują dalszą dynamiczną ekspansję – szczególnie w segmencie dużych, skalowalnych obiektów kolokacyjnych i hiperskalowych kampusów.

Łączna wartość inwestycji w europejskie centra danych w latach 2026–2031 może przekroczyć 176 mld euro. Co istotne, struktura tych inwestycji ulega zmianie: coraz większy udział mają projekty zoptymalizowane pod kątem sztucznej inteligencji, które wymagają znacznie wyższych nakładów kapitałowych na pojedynczą lokalizację. Równolegle rośnie znaczenie segmentu tzw. scale colocation – wielkoskalowych kampusów projektowanych z myślą o obsłudze chmury i AI. To właśnie one odpowiadają za większość nowych przyrostów mocy i redefiniują model rozwoju rynku.

Jednak bez szybszego rozwoju sieci i zharmonizowanego procesu wydawania pozwoleń we wszystkich państwach członkowskich, wdrażanie infrastruktury może ulec spowolnieniu w kluczowym momencie dla konkurencyjności. Aby zabezpieczyć cyfrową przyszłość Europy, autorzy raportu apelują o przyspieszenie inwestycji w sieć, reformy regulacji oraz lepszą koordynację między planowaniem infrastruktury energetycznej a cyfrowej.

AI zmienia wszystko

Najważniejszym czynnikiem transformacji technologicznej jest obecnie sztuczna inteligencja. Jej wpływ wykracza daleko poza wzrost zapotrzebowania na moc obliczeniową – prowadzi do fundamentalnej zmiany sposobu projektowania i eksploatacji centrów danych.

Najbardziej spektakularny wzrost wydatków na ICT widoczny jest właśnie w obszarze centrów danych, podkreślają analitycy Gartnera w swoim najnowszym raporcie. Inwestycje w data center rosną w tempie niespotykanym w ostatnich latach, co jest bezpośrednią konsekwencją rozwoju systemów AI. Modele generatywne oraz zaawansowane analizy danych wymagają ogromnych zasobów – zarówno pod względem mocy obliczeniowej, jak i przepustowości pamięci.

Polska na cyfrowej mapie Europy

Rynek centrów danych na Starym Kontynencie wchodzi w fazę intensywnej transformacji, napędzanej przez rozwój chmury, sztucznej inteligencji oraz rosnące zapotrzebowanie na przetwarzanie danych blisko użytkownika. W tym krajobrazie Polska wyrasta na jednego z kluczowych graczy – nie tylko w Europie Środkowo-Wschodniej, ale coraz wyraźniej także w skali całego kontynentu. Potwierdza to zaktualizowany w grudniu 2025 r. raport „Ecosystem Guide Poland 2025” opublikowany przez PLDCA (Polish Data Center Association), stowarzyszenie reprezentujące polski sektor centrów danych. 57% firm w krajowym łańcuchu wartości centrów danych to podmioty polskie lub posiadające produkcję w naszym państwie.

Jeszcze kilka lat temu Polska była postrzegana głównie jako rynek rozwijający się. Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej. W 2024 r. całkowita moc komercyjnych centrów danych w kraju przekroczyła 200 MW, co oznacza ponad jedną trzecią zasobów całego regionu CEE. Co istotne, dynamika wzrostu nie słabnie – w latach 2021–2024 rynek podwoił swoją moc, a rekordowy był 2023 r., kiedy odnotowano wzrost aż o 43% rok do roku.

Cały artykuł Europejskie centra danych – Polska w roli regionalnego hubu w wakacyjnym wydaniu miesięcznika IT Professional 7-8/2026.

(grafika tytułowa wygenerowana przez ChatGPT)

Artykuł Europejskie centra danych – Polska w roli regionalnego hubu pochodzi z serwisu IT-Filolog.

Rosnące napięcia geopolityczne, dynamiczny rozwój AI oraz gwałtownie zwiększające się zapotrzebowanie na moc obliczeniową powodują, że cyfrowa niezależność przestaje być wyłącznie ambitnym celem politycznym. Coraz częściej staje się warunkiem stabilnego funkcjonowania państw.

Dane zasobem strategicznym

Autorzy raportu zwracają uwagę, że rozwój sztucznej inteligencji radykalnie zwiększył znaczenie danych. Modele AI są szkolone na coraz większych zbiorach informacji, obejmujących również dane wrażliwe. Jednocześnie obowiązujące przepisy, takie jak amerykański Cloud Act, umożliwiają dostęp do danych przechowywanych przez amerykańskich dostawców chmury, nawet jeśli fizycznie znajdują się one poza granicami USA.

To właśnie dlatego wiele państw i organizacji inwestuje dziś we własne centra danych, krajowe platformy chmurowe oraz rozwój lokalnych kompetencji w obszarze AI.

Energia – fundament cyfrowej niezależności

W raporcie podkreślono znaczenie roli energii elektrycznej. Centra danych stanowią podstawę działania usług chmurowych, systemów sztucznej inteligencji oraz administracji cyfrowej, a ich zapotrzebowanie na energię stale rośnie.

GlobalData, powołując się na prognozy Międzynarodowej Agencji Energetycznej, wskazuje, że globalne zużycie energii przez centra danych może wzrosnąć z 269 TWh w 2020 r. do niemal 1 200 TWh w 2035 r. Oznacza to ponad czterokrotny wzrost zapotrzebowania.

Jeżeli kraj nie będzie w stanie zapewnić odpowiednich zasobów energetycznych, rozwój infrastruktury AI i usług cyfrowych może zostać przeniesiony do innych państw dysponujących tańszą i bardziej dostępną energią.

Pięć filarów suwerenności cyfrowej

Według GlobalData skuteczna strategia budowania suwerenności cyfrowej powinna opierać się na pięciu obszarach:

• stabilnej infrastrukturze energetycznej,
• nowoczesnych sieciach światłowodowych,
• krajowych kompetencjach w zakresie AI,
• bezpiecznych łańcuchach dostaw półprzewodników,
• wdrażaniu kryptografii postkwantowej.

Eksperci podkreślają, że mniejsze gospodarki nie muszą osiągać pełnej samowystarczalności we wszystkich obszarach. Znacznie ważniejsze jest skoncentrowanie inwestycji tam, gdzie mogą one przynieść największą przewagę strategiczną.

Nadchodzi era kryptografii postkwantowej

Analitycy w raporcie ostrzegają również przed zagrożeniem, jakie niesie rozwój komputerów kwantowych. Już około 2030 r. mogą one zacząć przełamywać obecnie stosowane mechanizmy szyfrowania.

Niebezpieczeństwo nie dotyczy wyłącznie przyszłości. Coraz częściej mówi się o strategii harvest now, decrypt later, polegającej na przechwytywaniu zaszyfrowanych danych już dziś z zamiarem ich odszyfrowania w momencie, gdy odpowiednio wydajne komputery kwantowe staną się powszechnie dostępne.

Dlatego migracja do kryptografii odpornej na ataki kwantowe staje się jednym z kluczowych elementów długofalowego bezpieczeństwa cyfrowego.

Suwerenność cyfrowa to inwestycja w przyszłość

Cyfrowa transformacja nie dotyczy już wyłącznie wdrażania nowych technologii. Coraz większego znaczenia nabiera pytanie, kto kontroluje dane, infrastrukturę, energię oraz technologie umożliwiające ich przetwarzanie.

W praktyce oznacza to, że suwerenność cyfrowa staje się jednym z najważniejszych wyzwań dla administracji publicznej, operatorów infrastruktury krytycznej oraz przedsiębiorstw budujących swoją przewagę konkurencyjną w gospodarce opartej na danych. W kolejnych latach inwestycje w centra danych, energetykę, półprzewodniki i kryptografię postkwantową będą decydowały nie tylko o rozwoju AI, ale również o bezpieczeństwie całych państw.

(grafika tytułowa wygenerowana przez ChatGPT)

Artykuł Suwerenność cyfrowa strategicznym wyzwaniem. AI, energia i centra danych to nowe filary bezpieczeństwa pochodzi z serwisu IT-Filolog.

To, co szczególnie zwraca uwagę, to źródło obecnego wzrostu. Dotychczas największym motorem inwestycji były firmy technologiczne i hiperskalerzy rozwijający infrastrukturę potrzebną do obsługi rosnącego zapotrzebowania na modele AI. Gartner przewiduje jednak, że rok 2026 może stać się momentem przełomowym – przedsiębiorstwa dopiero zaczynają wykorzystywać pełny potencjał inwestycyjny.

Infrastruktura AI pochłania największe środki

Rosnące wykorzystanie modeli generatywnych i systemów agentowych wymaga coraz większej mocy obliczeniowej. Dlatego największą część rynku będą stanowiły wydatki związane z infrastrukturą AI.

Mowa tu nie tylko o usługach chmurowych zoptymalizowanych pod sztuczną inteligencję, ale również o specjalizowanych serwerach, układach przetwarzających AI, sieciach oraz platformach wspierających zaawansowane obciążenia. Gartner szacuje, że segment infrastruktury będzie odpowiadał za ponad 45% całkowitych wydatków związanych z AI.

Szczególną rolę odegrają serwery zoptymalizowane pod sztuczną inteligencję. Według prognoz ich znaczenie będzie szybko rosło, a wydatki w tym obszarze mają potroić się w ciągu najbliższych pięciu lat.

Agenci AI i automatyzacja zmieniają sposób wykorzystania modeli

Coraz wyraźniej widać także zmianę w samym sposobie wdrażania sztucznej inteligencji. Organizacje nie ograniczają się już wyłącznie do korzystania z pojedynczych modeli GenAI. AI staje się elementem większych procesów biznesowych.

Coraz częściej modele są integrowane z rozbudowanymi pakietami narzędzi, a agenci AI przejmują kolejne zadania w ramach wieloetapowych procesów. Gartner wskazuje, że krótkoterminowe prognozy wzrostu dla rynku modeli AI zostały zwiększone do 110% w 2026 r.

To pokazuje, że organizacje zaczynają dostrzegać wartość automatyzacji agentowej, która może wykraczać poza prostą optymalizację pojedynczych zadań.

Firmy nadal podchodzą do AI ostrożnie

Mimo dynamicznych prognoz przedsiębiorstwa pozostają ostrożne. Wiele organizacji nadal wybiera niewielkie, taktyczne projekty AI zamiast dużych programów transformacyjnych. Dominują inicjatywy skupione na poprawie produktywności i zwiększeniu efektywności operacyjnej.

To z kolei stawia nowe wyzwania przed CIO. Coraz trudniej uzasadniać duże inwestycje wyłącznie technologicznym potencjałem. Kluczowe staje się wykazanie konkretnych efektów biznesowych oraz powiązanie projektów AI z celami strategicznymi organizacji.

Od eksperymentów do skali

Prognoza Gartnera pokazuje, że rynek AI dojrzewa. Po fazie eksperymentów następuje etap budowania trwałej infrastruktury i integracji sztucznej inteligencji z codziennymi procesami biznesowymi.

Rok 2026 może okazać się momentem, w którym firmy przestaną traktować AI jako technologiczną ciekawostkę lub pojedynczy projekt innowacyjny. Zamiast tego sztuczna inteligencja staje się pełnoprawnym elementem strategii rozwoju przedsiębiorstw.

(grafika tytułowa wygenerowana przez AI, źr. Pixabay)

Artykuł Biliony na AI, ale firmy nadal szukają realnej wartości biznesowej pochodzi z serwisu IT-Filolog.